NEP 2020 आणि APAAR ID: तुमच्या ERP साठी याचा नेमका अर्थ काय आहे

NEP 2020 मध्ये धोरणात्मक भाषा खूप वापरली गेली आहे, परंतु एका वैयक्तिक शाळेला किंवा कॉलेजला प्रत्यक्षात काय करावे लागेल याबद्दल व्यावहारिक मार्गदर्शन तुलनेने कमी मिळाले आहे. APAAR ID हा यातील एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे — ज्याची तांत्रिक अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे, वेळेचे बंधन आहे आणि विद्यार्थ्यांचे रेकॉर्ड कसे स्टोअर केले जातात यावर त्याचा थेट परिणाम होतो. याचा नेमका अर्थ काय आहे, याचे हे व्यावहारिक स्पष्टीकरण.

APAAR ID म्हणजे नेमके काय?

APAAR (Automated Permanent Academic Account Registry) हा विद्यार्थ्याला दिला जाणारा एक युनिक अकॅडेमिक ID आहे, जो त्यांच्या संपूर्ण शैक्षणिक प्रवासात - शाळा, पदवी, पदव्युत्तर आणि त्यापुढील शिक्षणात - त्यांच्यासोबत राहतो. हा ID भारताच्या अकॅडेमिक बँक ऑफ क्रेडिट्स (ABC) शी जोडलेला आहे. NEP 2020 च्या लवचिक, मल्टिपल एंट्री-एग्झिट स्ट्रक्चरनुसार विद्यार्थ्यांना वेगवेगळ्या संस्थांमध्ये शैक्षणिक क्रेडिट्स जमा करण्याची आणि ट्रान्सफर करण्याची सुविधा या सिस्टीमद्वारे मिळते. थोडक्यात सांगायचे तर, APAAR ID मुळे विद्यार्थ्यांचा क्रेडिट इतिहास एकाच संस्थेच्या रेकॉर्डमध्ये अडकून न राहता सर्वत्र वापरता येतो.

फक्त नंबर जनरेट करण्यापेक्षा यात अधिक काय आवश्यक आहे?

APAAR ID खऱ्या अर्थाने उपयुक्त ठरण्यासाठी तीन गोष्टी अचूकपणे व्हाव्या लागतात आणि या तिन्हींचा तुमच्या ERP शी थेट संबंध येतो:

• पालकांची संमती (Parental consent): अल्पवयीन विद्यार्थ्याचा ID जनरेट करण्यापूर्वी पालकांची संमती गोळा करून तिची नोंद करावी लागते. याचा अर्थ तुमच्या सिस्टीममध्ये एक डिजिटल कन्सेंट फ्लो असणे आवश्यक आहे, फक्त असा चेकबॉक्स नको जो कोणी पाहतच नाही.

• विद्यार्थ्यांच्या डेटाची पडताळणी (Data Validation): विद्यार्थ्यांचे नाव, जन्मतारीख आणि इतर माहिती जुन्या रेकॉर्डशी तंतोतंत जुळली पाहिजे, जेणेकरून ID स्वीकारला जाईल. यामुळे अनेक संस्थांमधील डेटा-क्वालिटीच्या अशा समस्या समोर येतात ज्यांची त्यांना आधी कल्पनाच नव्हती.

• DigiLocker शी ID लिंक करणे: हा ID DigiLocker शी लिंक असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून शैक्षणिक रेकॉर्ड्स डिजिटली उपलब्ध होतील आणि त्यांची पडताळणी करता येईल — फक्त ID जनरेट करून तो सोडून देणे पुरेसे नाही.

मोठ्या प्रमाणावर (At Scale) ही प्रक्रिया कशी दिसते?

एका वर्गासाठी APAAR ID जनरेट करणे हे मॅन्युअली सहज शक्य आहे. परंतु काही हजार विद्यार्थी असलेल्या संस्थेसाठी संमती पत्रके गोळा करणे, डेटा पडताळणे आणि एका वेळी एक अर्ज सबमिट करणे हे खूप मोठे प्रशासकीय काम बनते. सहसा अंतिम मुदतीच्या दबावाखाली हे एकदाच करण्याचा प्रयत्न केला जातो आणि नंतर पुढील बॅचसाठी ते सोडून दिले जाते. ही अशी प्रक्रिया आहे जी दरवर्षी स्वतंत्रपणे राबवण्याऐवजी विद्यार्थ्यांच्या रेकॉर्ड सिस्टीममध्येच इन-बिल्ट असणे फायदेशीर ठरते.

तुमच्या ERP मध्ये नेमके काय तपासावे?

1. पालकांची संमती कागदाऐवजी पेरेंट पोर्टलद्वारे डिजिटली गोळा केली जाऊ शकते का?

2. सबमिशन करण्यापूर्वी सिस्टीम आवश्यक फील्डनुसार विद्यार्थ्यांचा डेटा व्हॅलिडेट करते का, ज्यामुळे रिजेक्शन होण्यापूर्वीच त्रुटी पकडता येतील?

3. एका वेळी एका विद्यार्थ्याऐवजी संपूर्ण वर्ग किंवा संस्थेसाठी बल्क (Bulk) मध्ये ID जनरेट करता येतात का?

4. कोणत्या विद्यार्थ्यांची संमती प्रलंबित आहे, कोणाची संमती मिळाली आहे किंवा कोणाचा ID पूर्णपणे जनरेट झाला आहे, हे दाखवणारा स्टेटस व्ह्यू सिस्टीममध्ये आहे का?

Sonet चा APAAR ID मॅनेजमेंट मॉड्यूल UniSCOP, ESCOP आणि eSSMS मधील विद्यार्थ्यांच्या विद्यमान रेकॉर्डमध्येच ही संपूर्ण प्रक्रिया एकाच फ्लोमध्ये पूर्ण करतो. यात संमती गोळा करणे, बल्क जनरेशन आणि DigiLocker लिंक करणे समाविष्ट आहे; त्यामुळे दरवर्षी अंतिम मुदतीच्या दबावाखाली एक्सेल शीटवर काम करण्याची गरज उरत नाही.